Slimme meters
De Vlaamse regering overweegt de invoering van slimme energiemeters in Vlaanderen. Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche organiseerde daarover op 5 oktober 2010 de ViA-rondetafel ‘De consument en de slimme energiemeter’. Daar bespraken vertegenwoordigers van de overheid, de energiesector, sociale organisaties en consumentenorganisaties hoe slimme meters voor iedereen voordelig kunnen zijn.
Discussiepunten
Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche zei niet te twijfelen aan de invoering van slimme energiemeters. Maar ze benadrukte wel dat er eerst een duidelijk beeld moet zijn van de kosten en baten voor de maatschappij. Bovendien moet er vóór de uitrol een duidelijk beleidskader worden gecreëerd.
Het beleidskader en de kosten en baten van slimme energiemeters waren de belangrijkste discussiepunten tijdens de rondetafel. Test-Aankoop, de Gezinsbond, het Sociaal Overlegplatform Antwerpen, de Privacycommissie, de federale ombudsman energie, de Bond Beter Leefmilieu en netwerkbeheerders Eandis en Infrax namen deel aan het debat. Onder meer de volgende vragen kwamen daarbij aan bod:
- Wat is de impact op het milieu en de energiemarkt?
- Moet iedereen een slimme meter hebben?
- Wie draait voor de installatiekosten op?
- Wat zijn de mogelijkheden en valkuilen voor maatschappelijk kwetsbare groepen?
- Komt de privacy van de energiegebruiker niet in het gedrang?
Daarnaast stelde de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) de resultaten van een enquête over slimme meters voor en werden ook de ervaringen in Nederland en het lopende proefproject in Leest en Hombeek toegelicht.
Enkele vaststellingen
Uit de VREG-enquête blijkt dat de overgrote meerderheid van de Vlamingen zich geen zorgen maakt over slimme meters en hun privacy. Toch ziet de Privacycommissie een potentieel gevaar in de mogelijkheid om de verbruiksgegevens voor commerciële doeleinden in te zetten. De Commissie pleit daarom voor een duidelijke regulering.
Een verdere analyse moet ook uitklaren of het nodig en zinvol is dat iedereen een slimme meter in huis krijgt. In Nederland is de slimme meter niet verplicht. In Vlaanderen pleit onder meer ook Test-Aankoop voor keuzevrijheid. Kleine verbruikers zullen wellicht minder voordeel uit slimme energiemeters halen dan grote energieverbruikers.
Slimme meters bieden daarnaast de mogelijkheid om andere prijsformules aan te bieden. Naast de voorschotfactuur zullen ook de factuur met het reële verbruik en prepaidformules mogelijk zijn. De prijs van energie zal ook kunnen verschillen naargelang het tijdstip van verbruik en het totaalgebruik. Belangrijk is dat die tariefformules transparant en voor iedereen begrijpelijk zijn. Financieel zwakkeren mogen niet benadeeld worden door de invoering van slimme meters.
Slimme meters en het Pact 2020
De invoering van slimme meters past in de doelstelling van het Pact 2020 om het “elektriciteitsnet tegen 2020 om te vormen tot een internationaal goed geïnterconnecteerd en slim net waarop decentrale productie-eenheden en nieuwe toepassingen kunnen worden gekoppeld”. Dat is onder meer nodig om het tweerichtingsverkeer van energiestromen optimaal te kunnen beheersen. Want gezinnen en bedrijven produceren zelf steeds meer energie, bijvoorbeeld door gebruik te maken van zonnepanelen.
De slimme energiemeters moeten niet alleen een slim net mogelijk maken, maar ook leiden tot meer comfort en minder verbruik bij de consument. De gebruiker kan met een slimme meter op elk moment zien hoeveel elektriciteit en aardgas hij precies verbruikt. En de netbeheerder kan de meters vanop afstand aflezen. Daarnaast kunnen deze energiemeters ook een efficiënt energiebeleid ondersteunen. Zo wordt het bijvoorbeeld mogelijk om huishoudtoestellen op piekmomenten uit te schakelen om zo het gebruik van het net te verbeteren zonder het comfort van de verbruiker te schaden.
Beleid
Uit de gesprekken tijdens de rondetafel blijkt dat niemand echt tegen de invoering van slimme energiemeters is. De komst van de meters moet wel door een sterk regelgevend kader worden begeleid, onder meer om de privacy en de energieverbruiker te beschermen. De voordelen mogen niet enkel bij bepaalde groepen terechtkomen. Daarom zal de VREG een nieuwe en op betere gegevens gebaseerde kosten-batenanalyse uitvoeren (onder andere op basis van de gegevens uit de lopende proefprojecten). Deze analyse zal niet alleen de economische en technische aspecten van slimme meters in rekening nemen, maar ook de subjectieve effecten op de Vlaamse gezinnen nagaan.
De rondetafel werd georganiseerd in samenwerking met de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG), het Vlaams Energieagentschap (VEA) en het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE).
Voor meer informatie over slimme energiemeters kan u terecht op de website www.slimmemeters.be.
Verslag rondetafel De consument en de slimme energiemeter (VREG)
219 Europese smart grid projecten beschreven in 1 JRC rapport
In het pas verschenen rapport ” Smart Grid projects in Europe: lessons learned and current developments” beschrijft en evalueert het JRC 219 Europese projecten in verband met “slimme netten”. Het totaal investeringsbudget voor deze 219 projecten bedraagt 5,5 miljard euro, en het grootste gedeelte daarvan is terug te vinden in de EU15-landen. Met 67% van de investeringen spelen de distributienetoperatoren uiteraard een leidende rol in de Europese smart grid projecten.
Succesverhalen uit de EU15 tonen ook aan dat het engagement van de verbruikers cruciaal is voor de effectiviteit van “slimme netsystemen”, en dat er tot 10% energie bespaard kan worden indien de verbruikers in reële tijd kunnen beschikken over informatie betreffende hun energieverbruik en de prijs daarvan. Tot slot heeft de evaluatie van de lopende projecten aangetoond dat een belangrijk deel van de investeringen gaat naar integratie van de verschillende op de markt zijnde smart grid, en smart metering technologiën.
Meer op: http://ec.europa.eu/energy/gas_electricity/smartgrids/smartgrids_en.htm
Het is maar de vraag of dit effect niet met de huidige meters kan bereikt worden… Bij Ecopower daalde het gemiddelde verbruik van de klanten/coöperanten op 4 jaar tijd met 25%, zonder PV met 18%. Dank zij het enkelvoudig tarief, geen vaste kosten en dus duidelijkheid voor de verbruiker? Toch beter een slimme verbruiker en een domme meter?
Over slimme meters en zonnepanelen (photovoltaïsche panelen):
Afnemers met eigen productiecapaciteit kunnen op beide oren slapen: het huidige steunmechanisme (compensatie of ‘terugdraaien van de teller’) zal niet worden veranderd.
De meter laat wel toe om maandelijks meetgegevens uit te lezen maar dat betekent niet dat er een maandelijkse facturatie volgt. Als afnemer krijgt u nog steeds 1 jaarlijkse afrekening waarbij 1 keer per jaar het verschil tussen afname en productie wordt gemaakt.
Ook bij de vervanging van de meter wordt ervoor gezorgd dat eventueel opgebouwd overschot niet verloren gaat. In een normaal geval zal bij de metervervanging de meterstand worden overgemaakt aan uw leverancier die een eindafrekening opstelt. Bij de vervanging van uw meter door een slimme meter wordt een fictieve meteropname doorgegeven aan de leverancier die op basis van die fictieve meteropname een eindfactuur zal opstellen zodat u geen opgebouwd positief saldo verliest.
Over privacy:
Alle betrokken partijen (netbeheerders, leveranciers,…) moeten op een vertrouwelijke manier omgaan met uw meetgegevens en mogen uw meetgegevens enkel gebruiken voor specifieke taken die hen werden opgelegd.
Over slimme meters:
De Vlaamse overheid heeft nog geen beslissing genomen over het invoeren van slimme meters in Vlaanderen. Ze wacht nog op een aantal gegevens die uit het pilootproject slimme meters moeten komen en op een maatschappelijke kosten- batenanalyse.
De eventuele uitrol van slimme meters staat ook volledig los van mogelijke
Als zonnepanelen eigenaars zeggen wij neen aan de slimme meters,De slimme meter gaat trouwens nog zorgen voor een bijkomende discrepantie. Een analoge meter draait even snel achteruit als vooruit. Hierdoor is de verbruikte stroom evenwaardig aan de teruggeleverde stroom. Maar als er digitale meterkasten komen, kan je er prat op gaan dat de verbruikte stroom duurder zal zijn dan de geleverde stroom.Bovendin is de slimme meter een inbreuk op artikel 8 van het Europese verdrag van de rechten van de mens.( citaat art 8: eerbiediging van privé-leven, gezinsleven, huis en correspondentie )